Dostępność stron internetowych gmin w 2026 roku
Automatyczny test objął strony główne 2287 gmin, czyli około 92% gmin w Polsce. Ponad 8 na 10 stron ma co najmniej jedno naruszenie wymagań WCAG 2.1 AA, które da się wykryć automatycznie.
- 30,3% 692 strony co najmniej jedno naruszenie krytyczne
- 55,9% 1278 stron naruszenia, ale żadne krytyczne
- 13,9% 317 stron bez wykrytych naruszeń
Brak wykrytych naruszeń nie oznacza zgodności z WCAG, bo automat sprawdza tylko część wymagań.
Najważniejsze wyniki
Gminy, jak inne podmioty publiczne, muszą spełniać wymagania ustawy o dostępności cyfrowej, czyli w praktyce poziom AA wytycznych WCAG 2.1. Dostępna strona to taka, z której mogą korzystać także osoby niewidome, słabowidzące, niesłyszące albo poruszające się po stronie tylko klawiaturą.
-
86,1% stron ma co najmniej jedno wykryte naruszenie WCAG 2.1 AA.
To 1970 z 2287 stron. Po pominięciu jednej reguły częściowo spornej wynik wynosi 82,6%, dlatego bezpieczne sformułowanie to „ponad 8 na 10”.
-
30,3% stron ma naruszenie krytyczne.
Tak narzędzie oznacza błędy, przez które część osób może w ogóle nie dotrzeć do treści. Najczęściej to obraz bez tekstu alternatywnego (359 stron) i przycisk bez nazwy (199 stron).
-
63,4% stron ma najwyżej dwa rodzaje wykrytych naruszeń.
Po naprawie pięciu najczęstszych rodzajów 54,2% stron nie miałoby żadnego wykrytego naruszenia. Dotyczy to tylko strony głównej i tego, co widzi automat, ale pokazuje, że lista pierwszych poprawek jest zwykle krótka.
-
Typ gminy prawie nie różnicuje wyników, a system, na którym działa strona, różnicuje je wyraźnie.
Naruszenia ma 86,3% stron gmin wiejskich, 86,2% miejsko-wiejskich i 85,1% miejskich. Na dwóch rozpoznanych rodzinach systemów komercyjnych jest to 60,4%.
-
86,3% stron głównych ma link do deklaracji dostępności.
Obowiązek formalny jest więc zwykle widoczny. Test nie ocenia treści deklaracji, a ministerstwo w próbie 100 stron za 2025 rok uznało za zgodne z ustawą 29 z 87 opublikowanych deklaracji.
Jak to się ma do monitoringu ministerstwa
Ministerstwo Cyfryzacji co roku publikuje monitoring dostępności stron podmiotów publicznych. W raporcie za 2025 rok żadna ze 100 stron badanych przez ekspertów nie była w pełni zgodna z ustawą. Za częściowo zgodne uznano 79 stron, a za niezgodne 21. W tej próbie było 26 stron instytucji na poziomie gminy.
Ten raport nie zastępuje tamtego badania, tylko je uzupełnia. Wyniki automatycznego testu ministerstwa są podane jako udział poszczególnych testów we wszystkich wykrytych błędach, bez podziału na gminy i województwa. Tutaj widać, jaka część stron gmin ma dany problem i jak wygląda to w każdym województwie.
Ministerstwo pisze też, że w jego teście automatycznym błędy wystąpiły na wszystkich stronach. Ten test obejmuje do 50 podstron każdej strony oraz sprawdzenia spoza wymagań ustawy, na przykład walidację kodu HTML, więc wyniki nie są wprost porównywalne.
| Monitoring ministerstwa za 2025 r. | Ten raport | |
|---|---|---|
| Zakres | Wszystkie podmioty publiczne | Tylko gminy |
| Liczba stron | 98 164 w teście automatycznym, z czego wyniki wykorzystano dla 65 394, oraz 100 w badaniu ekspertów | 2287 w teście automatycznym |
| Co jest sprawdzane | Do 50 podstron w teście automatycznym, a w badaniu ekspertów 49 kryteriów z załącznika do ustawy | Strona główna i reguły axe-core przypisane do WCAG 2.1 A i AA |
| Podział na gminy i województwa | Nie ma | Jest |
Najczęstsze naruszenia
Tabela pokazuje, na jakiej części stron dana reguła została naruszona co najmniej raz. Numer kryterium pochodzi z wytycznych WCAG 2.1.
| Naruszenie i jego skutek | Odsetek stron | Liczba stron |
|---|---|---|
| Za słaby kontrast tekstu Tekst zlewa się z tłem. Trudno go przeczytać osobom słabowidzącym, a także każdemu na telefonie w pełnym słońcu. Kryterium 1.4.3 | 49,8% | 1139 |
| Link bez nazwy Czytnik ekranu odczyta sam adres albo nic. Często to ikona lub obrazek w linku bez opisu. Kryteria 2.4.4, 4.1.2 | 42,6% | 974 |
| Ramka bez tytułu Osadzona mapa, film albo formularz nie ma nazwy, więc osoba z czytnikiem ekranu nie wie, co jest w środku. Kryterium 4.1.2 | 19,2% | 439 |
| Nazwa elementu inna niż widoczny tekst Sterowanie głosem zawodzi, bo polecenie z widocznym napisem nie trafia w element. Reguła częściowo sporna, bo obejmuje też przyciski takie jak A+ i A-. Kryterium 2.5.3 | 17,8% | 407 |
| Obraz bez tekstu alternatywnego krytyczne Osoba niewidoma nie dowie się, co pokazuje zdjęcie albo grafika z informacją. Kryterium 1.1.1 | 15,7% | 359 |
| Źle zbudowana lista Czytnik ekranu nie poda liczby pozycji i trudniej poruszać się po liście. Kryterium 1.3.1 | 11,2% | 257 |
| Przycisk bez nazwy krytyczne Czytnik ekranu ogłosi tylko słowo „przycisk”. Nie wiadomo, co się stanie po jego użyciu. Kryterium 4.1.2 | 8,7% | 199 |
| Link w tekście odróżniony tylko kolorem Bez podkreślenia link jest niewidoczny dla części osób z zaburzeniami widzenia barw. Kryterium 1.4.1 | 8,4% | 191 |
| Ukryty element dostępny z klawiatury Fokus trafia na element, którego czytnik nie odczyta, więc osoba korzystająca z klawiatury traci orientację. Kryterium 4.1.2 | 7,8% | 179 |
| Zablokowane powiększanie na telefonie Strona nie pozwala powiększyć widoku gestem, a to podstawowa pomoc dla osób słabowidzących. Kryterium 1.4.4 | 5,8% | 132 |
Polska ustawa wymaga WCAG 2.1. Po doliczeniu nowszych wytycznych WCAG 2.2 odsetek stron z naruszeniem rośnie do 89,4%, głównie przez zbyt małe przyciski i linki (35,9% stron).
Co różnicuje wyniki
Gminy wiejskie i miejskie wypadają w tym teście prawie tak samo. Duża różnica pojawia się dopiero przy systemie, na którym działa strona.
| Grupa | Stron | Naruszenia | Krytyczne |
|---|---|---|---|
| Typ gminy | |||
| Gminy wiejskie1328 stron | 1328 | 86,3% | 28,2% |
| Gminy miejsko-wiejskie683 strony | 683 | 86,2% | 32,9% |
| Gminy miejskie i miasta na prawach powiatu276 stron | 276 | 85,1% | 33,3% |
| System strony | |||
| Dwie rozpoznane rodziny systemów komercyjnych313 stron | 313 | 60,4% | 5,8% |
| Państwowy portal samorzad.gov.pl67 stron | 67 | 94,0% | 35,8% |
| Pozostałe strony1907 stron | 1907 | 90,1% | 34,1% |
Dwie rodziny systemów komercyjnych rozpoznano po adresie strony lub znaczniku w kodzie na 313 stronach. Rozpoznanie objęło tylko część stron, więc to nie jest ranking dostawców. Raport nie podaje nazw systemów, bo ByteWave też wykonuje strony urzędów i w takim porównaniu byłby stroną.
Państwowy portal samorzad.gov.pl obsługuje w tym badaniu 67 stron gmin. Wszystkie mają link do deklaracji dostępności, a naruszenia wykryto na 63 z nich. Część to te same pojedyncze elementy powtarzające się na wielu stronach, co wskazuje na szablon, a część pochodzi z treści dodawanych przez urzędy. Wspólny portal nie zwalnia więc z pilnowania treści.
Województwa
Poza Opolskiem odsetek stron z naruszeniem wynosi od 82,5% do 90,7%, a w każdym województwie sprawdzono od 81 do 295 stron. Różnice tej wielkości nie uzasadniają rankingu, dlatego tabela służy raczej do sprawdzenia swojego regionu.
Wyraźnie odstaje tylko Opolskie (60,0%). W tym województwie 46 z 70 stron ma w kodzie oznaczenie tego samego wykonawcy. Wśród nich bez wykrytych naruszeń jest 45,7% stron, a wśród pozostałych 29,2%. Wspólny wykonawca wyjaśnia więc część różnicy, ale nie całą. Pełnej przyczyny nie badano.
| Województwo | Stron | Naruszenia | Krytyczne | Link do deklaracji |
|---|---|---|---|---|
| małopolskie161 stron | 161 | 90,7% | 39,1% | 90,7% |
| pomorskie114 stron | 114 | 90,4% | 24,6% | 86,8% |
| warmińsko-mazurskie105 stron | 105 | 89,5% | 28,6% | 79,0% |
| zachodniopomorskie104 strony | 104 | 89,4% | 37,5% | 85,6% |
| lubuskie81 stron | 81 | 88,9% | 34,6% | 80,2% |
| świętokrzyskie94 strony | 94 | 88,3% | 28,7% | 89,4% |
| mazowieckie295 stron | 295 | 87,8% | 30,8% | 80,3% |
| podlaskie105 stron | 105 | 87,6% | 35,2% | 87,6% |
| lubelskie192 strony | 192 | 87,0% | 31,8% | 90,1% |
| dolnośląskie158 stron | 158 | 86,7% | 29,1% | 86,7% |
| wielkopolskie218 stron | 218 | 86,2% | 33,0% | 87,2% |
| kujawsko-pomorskie136 stron | 136 | 84,6% | 22,1% | 86,8% |
| łódzkie157 stron | 157 | 84,1% | 23,6% | 82,8% |
| śląskie154 strony | 154 | 83,8% | 27,9% | 89,6% |
| podkarpackie143 strony | 143 | 82,5% | 30,1% | 90,9% |
| opolskie70 stron | 70 | 60,0% | 24,3% | 90,0% |
Co może zrobić urząd
Kroki wynikają z listy najczęstszych naruszeń. Pierwsze trzy można zlecić od razu, bez pełnego audytu.
- Poprawić kontrast kolorów w szablonie. To najczęstsze naruszenie, a jedna zmiana w stylach strony zwykle usuwa je z wielu miejsc naraz. Zrobi to wykonawca strony albo informatyk urzędu.
- Dodać opisy do obrazów i ikon, które są linkami, oraz teksty alternatywne do zdjęć i grafik z informacją. Zwykle może to zrobić redaktor strony w panelu.
- Nadać tytuły ramkom z mapą, filmem albo formularzem. To jeden atrybut title w kodzie osadzenia.
- Przejść stronę główną i kilka najważniejszych podstron samą klawiaturą, a potem czytnikiem ekranu. Automat tego nie zastąpi.
- Sprawdzić treść deklaracji dostępności, a nie tylko link do niej. W próbie ministerstwa większość opublikowanych deklaracji nie spełniała wymagań ustawy.
- Przy zamawianiu nowej strony wpisać do zapytania ofertowego zgodność z WCAG 2.1 AA, testy przed odbiorem i raport z tych testów.
Własną stronę można sprawdzić samodzielnie i bezpłatnie, na przykład narzędziem WAVE albo rozszerzeniem axe DevTools do przeglądarki. Pełną ocenę daje dopiero audyt z testami ręcznymi.
Metoda i ograniczenia
Skąd są adresy
Lista gmin pochodzi z Wikidanych i ma 2482 rekordy, a GUS podaje 2479 gmin na 1 stycznia 2025 r. Adresy stron też wzięto z Wikidanych. Gdy adres był nieaktualny albo go brakowało, sprawdzano adresy z wykazu stron podmiotów publicznych prowadzonego przez Ministerstwo Cyfryzacji. Wykaz nie ma kodów gmin, więc dopasowanie odbyło się po nazwie podmiotu i adresie. To źródło dało 465 stron. Wyniki obu źródeł są zbliżone, bo naruszenia ma 85,5% stron z Wikidanych i 88,6% stron z wykazu.
Jak działał test
Każdą stronę główną otwarto raz w przeglądarce Chromium na ekranie 1366 na 768 pikseli i sprawdzono otwartą biblioteką axe-core w wersji 4.14. Liczone są reguły przypisane do WCAG 2.1 na poziomach A i AA, bez reguł eksperymentalnych. Elementów, których narzędzie nie umiało rozstrzygnąć, nie liczono jako naruszeń. Takie pozycje wystąpiły na 2233 stronach, głównie przy kontraście, więc rzeczywisty wynik może być gorszy.
Między wizytami była przerwa, a test respektował plik robots.txt i przedstawiał się nazwą ByteWaveBadanieDostepnosci. Strony, które nie zdążyły się załadować, sprawdzono drugi raz z dłuższym czasem oczekiwania.
Które strony weszły do badania
Filtr przyjmował stronę tylko wtedy, gdy odpowiadała, miała treść, zawierała nazwę gminy i miała cechy strony urzędu. Strony, których adres lub tytuł nie wskazywał wprost na urząd, przejrzano dodatkowo ręcznie. Odpadły w ten sposób między innymi portale lokalne, strony firm, jednostek gminnych i serwisy, które są tylko Biuletynem Informacji Publicznej. Odrzucone adresy mówią głównie o jakości list, a nie o gminach, dlatego raport nie wyciąga z nich wniosków.
W końcowej kontroli wszystkie 30 wylosowanych przyjętych stron okazało się stronami gmin. Wśród 30 wylosowanych odrzuconych około 12 to prawdziwe strony, na przykład z ekranem startowym albo z bardzo małą ilością tekstu, więc filtr częściej odrzuca za dużo niż za mało.
| Wynik | Liczba gmin |
|---|---|
| Strona przyjęta do badania | 2287 |
| Domena nie istnieje | 54 |
| Serwer zwrócił błąd | 33 |
| Pusta strona lub sam ekran startowy | 33 |
| Brak połączenia z serwerem | 16 |
| Brak adresu do sprawdzenia | 13 |
| Właściciel zablokował automaty w pliku robots.txt | 12 |
| Brak cech strony urzędu | 12 |
| Inna strona niż główna strona urzędu (jednostka, projekt, portal lub sam BIP) | 11 |
| Na stronie nie ma nazwy gminy | 5 |
| Strona zastępcza, na przykład domena na sprzedaż | 4 |
| Ten sam adres co u innej gminy | 2 |
Ograniczenia
- Automat sprawdza tylko część wymagań WCAG. Nie oceni na przykład, czy opis obrazu ma sens albo czy stronę da się obsłużyć klawiaturą. Odsetek stron z naruszeniem to dolna granica problemu, a strona bez wykrytych naruszeń nie musi być dostępna.
- Sprawdzono tylko stronę główną, w jednym stanie i w widoku na komputer. Podstrony, dokumenty PDF i formularze mogą wypadać inaczej.
- Około 8% gmin nie weszło do badania, głównie dlatego, że nie udało się znaleźć ich działającej strony głównej. Tabela 5 pokazuje przyczyny. Nie da się wykluczyć, że strony tych gmin wypadają inaczej.
- Część naruszeń pochodzi z widżetów, map i banerów cookie dostawców zewnętrznych. Urząd nie zawsze je kontroluje, ale użytkownik odczuwa je tak samo.
- Reguła o nazwie elementu innej niż widoczny tekst (kryterium 2.5.3) jest częściowo sporna, bo obejmuje też przyciski takie jak A+ i A-. Bez niej odsetek wynosi 82,6%.
- Wynik to stan z jednego dnia. Strony mogły się zmienić po teście.
Dlaczego nie ma nazw gmin
Celem jest obraz całości, a nie wskazywanie konkretnych urzędów. Pojedynczy wynik automatyczny i tak nie rozstrzyga o zgodności strony z ustawą.
Dane i cytowanie
- Wyniki według województw (CSV)
- Wszystkie wykryte reguły (CSV)
- Wyniki według typów gmin (CSV)
- Wszystkie dane w jednym pliku, każda tabela w osobnej zakładce (Excel)
Pliki CSV mają średnik jako separator i przecinek dziesiętny, więc otwierają się poprawnie w polskim Excelu. Dane i wykresy można wykorzystywać na licencji CC BY 4.0, czyli z podaniem źródła.
ByteWave, Dostępność stron internetowych gmin w 2026 roku, listopad 2026, https://bytewave.pl/raporty/dostepnosc-stron-gmin-2026/
Kto wykonał badanie
Badanie przygotował ByteWave, software house z Gdańska. Firma buduje strony i systemy także dla instytucji publicznych i wykonuje audyty dostępności, więc ma w tym temacie interes handlowy. Dlatego raport pokazuje metodę, ograniczenia i dane.
Tym samym testem sprawdzono wszystkie strony witryny bytewave.pl, w tym tę stronę raportu, na szerokości komputera i telefonu. Axe-core nie wykrył na nich naruszeń, co jak wyżej nie oznacza pełnej zgodności.
Pytania o metodę i dane prosimy kierować na adres kontakt@bytewave.pl albo pod numer +48 45 335 15 45.